Ενέσεις αδυνατίσματος: οδηγούν σε ταχύτερη ανάκτηση βάρους σε σχέση με τις παραδοσιακές δίαιτες;

Η ζήτηση των ενέσιμων φαρμάκων απώλειας βάρους έχει αυξηθεί ραγδαία τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Και όχι άδικα. Οι εν λόγω θεραπείες φαίνεται να προσφέρουν έναν γρήγορο και αποτελεσματικό τρόπο απώλειας κιλών, ιδιαίτερα σε άτομα με παχυσαρκία.
Ή μήπως τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι;

Μια γνωστή παροιμία λέει πως «ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός» και στην περίπτωση των ενέσεων αδυνατίσματος, ίσως ταιριάζει απόλυτα. Πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο BritishMedicalJournal έρχεται να θέσει εύλογους προβληματισμούς σχετικά με τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητά τους.

Τι έδειξε η μελέτη

Η μελέτη είχε ως στόχο να συγκρίνει τον ρυθμό επαναπρόσληψης βάρους μετά τη διακοπή φαρμάκων διαχείρισης βάρους (WeightManagementMedications – WMMs) σε ενήλικες με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία.

Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Υγεία και τη Φροντίδα (NIHR) του Ηνωμένου Βασιλείου και πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, άτομα που διέκοψαν ενέσιμα φάρμακα απώλειας βάρους, όπως η σεμαγλουτίδη (Wegovy) και η τιρζεπατίδη (Mounjaro), παρουσίασαν επανάκτηση βάρους έως και τέσσερις φορές πιο γρήγορα σε σύγκριση με άτομα που ακολουθούσαν παραδοσιακές παρεμβάσεις, όπως δίαιτα και άσκηση.

Συνολικά αναλύθηκαν 37 μελέτες με περισσότερους από 9.000 συμμετέχοντες. Οι συμμετέχοντες σταμάτησαν να λαμβάνουν φάρμακα διαχείρισης βάρους κατά μέσο όρο μετά από 39 εβδομάδες θεραπείαςκαι παρακολουθήθηκαν για κατά μέσο όρο 32 εβδομάδες μετά τη διακοπή.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι το βάρος μπορεί να επιστρέψει γρήγορα μόλις διακοπεί η αγωγή με τις ενέσεις. Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες ανέκτησαν περίπου 0,8 κιλά ανά μήνα, γεγονός που οδήγησε στην επιστροφή στο αρχικό σωματικό βάρος εντός περίπου 18 μηνών.Το πιο ενδιαφέρον εύρημα, ωστόσο, ήταν ότι η ανάκτηση βάρους μετά τη διακοπή των φαρμάκων ήταν ταχύτερη σε σχέση με την επαναπρόσληψη μετά από μία παραδοσιακή δίαιτα σε συνδυασμό με ήπια φυσική δραστηριότητα, περίπου κατά 0,3 κιλά τον μήνα, ανεξάρτητα από το πόσο βάρος είχε χαθεί αρχικά.

Τι σημαίνουν όλα αυτά;

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι κανείς δεν αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα των ενέσιμων φαρμάκων στη δραστική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Η επαναπρόσληψη του βάρους δεν αποτελεί αποτυχία των ίδιων των φαρμάκων.Αντιθέτως, μας υπενθυμίζει και αναδεικνύει κάτι πολύ ουσιαστικό: τη σημασία της συμπεριφορικής διαχείρισης της παχυσαρκίας και της διατροφικής εκπαίδευσης. Ανεξάρτητα από το πόσο γρήγορα ή αργά επιτυγχάνεται η απώλεια βάρους και ανεξάρτητα από τον τρόπο, χωρίς αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες και υιοθέτηση ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής, η διατήρηση του αποτελέσματος παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.

Γιατί η γρήγορη επαναπρόσληψη βάρους είναι προβληματική;

Η επαναπρόσληψη του σωματικού βάρους μπορεί να αποτελέσει τη βάση για πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις:

• Αλλαγή στη σύσταση σώματος: Αν και το σωματικό βάρος μπορεί να επιστρέψει στα ίδια ή και χαμηλότερα επίπεδα, η αύξηση του ποσοστού σωματικού λίπους είναι συχνά μεγαλύτερη, με δυσμενείς πιθανές συνέπειες για την υγεία.
• Ψυχολογική επιβάρυνση: Η προσθήκη μίας ακόμη «αποτυχημένης προσπάθειας» στο προσωπικό ιστορικό του ατόμου μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση, χαμηλή αυτοεκτίμηση και μειωμένη εμπιστοσύνη σε μελλοντικές παρεμβάσεις.
• Φαινόμενο weightcycling (ή διαίτα γιο-γιο): Η επαναλαμβανόμενη εναλλαγή απώλειας και επαναπρόσληψης βάρους έχει συσχετιστεί με αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο και μεγαλύτερη δυσκολία στη μακροπρόθεσμη διαχείριση του σωματικού βάρους.

Συμπερασματικά

Τα ενέσιμα φάρμακα απώλειας βάρους αποτελούν ένα ισχυρό και πολύτιμο εργαλείο στη θεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Ωστόσο, χωρίς παράλληλη εκπαίδευση, αλλαγή συνηθειών και υποστήριξη στον τρόπο ζωής, το αποτέλεσμα δύσκολα είναι βιώσιμο διατηρείται μακροπρόθεσμα.

Ελίνα Ασημακοπούλου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος